Dziś mamy 3 lipca 2022, niedziela, imieniny obchodzą:

15 maja 2022

W wieku 80 lat zmarł Jerzy Trela. Wybitny aktor teatralny i filmowy

fot. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego)

fot. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego)

W niedzielę w Krakowie zmarł Jerzy Trela, aktor teatralny i filmowy# oraz profesor i były rektor krakowskiej Akademii Sztuk Teatralnych. Miał 80 lat. Zagrał około 350 ról.

Jerzy Trela urodził się 14 marca 1942 roku w podkrakowskich Leńczach w rodzinie kolejarzy. Sam również miał być kolejarzem, ale trafił do Liceum Plastycznego w Krakowie. Potem zaczął pracować w Teatrzyku Lalkowym przy nowohuckim Teatrze Ludowym jako scenograf i aktor-lalkarz. Zaproszony do współpracy przez Zofię i Władysława Jaremów pracował w założonym przez nich Teatrze Lalki i Maski "Groteska". Pod wpływem Zofii Jaremowej oraz kolegów z "Groteski" zdał egzamin do krakowskiej Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej. Jeszcze w czasie studiów związał się z powstającym wówczas Teatrem STU. Zagrał tam rolę samozwańczego radcy Popryszczyna w "Pamiętniku wariata" według Mikołaja Gogola. Przedstawienie to zdobyło pierwszą nagrodę na międzynarodowym festiwalu teatralnym w Erlangen w RFN w 1966 roku. Po studiach, w 1969 roku, zaangażował się do Teatru Rozmaitości (dzisiejszej Bagateli) w Krakowie, gdzie zagrał m.in. role Płatona Kowalewa w adaptacji opowiadania Mikołaja Gogola "Nos" (1969, reż. Jan Łukowski) i Gołubkowa w "Ucieczce" Michaiła Bułhakowa (1969, reż. Halina Gryglaszewska).

Od 1970 roku do stycznia 2014 był związany z Narodowym Starym Teatrem w Krakowie. W przedstawieniach Jerzego Jarockiego, Konrada Swinarskiego, Andrzeja Wajdy, Kazimierza Kutza i Krystiana Lupy grał role od epizodów po bohaterów pierwszego planu, role, które należą do największych osiągnięć polskiego aktorstwa. Najpierw Jerzy Jarocki zobaczył w nim aktora charakterystycznego, o zdolnościach do deformacji. Zagrał więc Czeladnika w "Szewcach" (1971) i przewrotnego Agenta Murdel-Bęskiego w "Matce" (1972). Czytaj więcejPotem przyszły wielkie role w przedstawieniach Konrada Swinarskiego "Dziadach" (1973) i "Wyzwoleniu" (1974), które zasługują niewątpliwie na miano wybitnych. W "Warszawiance" Stanisława Wyspiańskiego w reżyserii Henryka Tomaszewskiego (1976) przejmująco zagrał Starego Wiarusa. Kontynuował współpracę z Jerzym Jarockim w takich przedstawieniach, jak: "Rewizor" Mikołaja Gogola (1980), "Mord w katedrze" Thomasa S. Eliota (1982) i "Życie snem" Calderona (1983). W "Portrecie" Sławomira Mrożka (1988) stworzył postać Anatola.

W latach 1998-2000 Jerzy Trela występował na scenie Teatru Narodowego. Zagrał w dwóch przedstawieniach Jerzego Grzegorzewskiego według dramatów Stanisława Wyspiańskiego: w "Sędziach" (1999) - piękną rolę starego Żyda, Samuela (powtórnie, gdyż w 1995 roku zagrał tę rolę w Teatrze TV) i Czepca w "Weselu" (2000). W 2002 roku przejmująco wykreował postać Prospera w "Morzu i zwierciadle" na motywach poematu Wystana Hugh Audena, kolejnej inscenizacji Grzegorzewskiego. Miał w swoim dorobku ponad 140 ról w Teatrze TV. Zagrał m.in. Komendanta w głośnym, naturalistycznym obrazie wojny - "Do piachu" Tadeusza Różewicza (1990) oraz Stalina w przedstawieniu pod tym samym tytułem w sztuce Gastona Salvatore.

Spośród wielu ról filmowych Jerzego Treli na szczególne wyróżnienie zasługuje kilkanaście, m.in. Natan - syn karczmarza Samuela w filmowej wersji "Sędziów" według dramatu Stanisława Wyspiańskiego w reżyserii Konrada Swinarskiego z 1974 roku, Radziwiłł Mikołaj Czarny w serialu telewizyjnym "Królowa Bona", Jan w "Aniele w szafie" (1987), Sztygar Grela w "Magnacie" (1986), Pan Bronek w filmie "Trzy kolory. Biały" (1993), Józef w "Autoportrecie z kochanką" (1996), przywódca strajku w Kopalni Wujek w filmie "Śmierć jak kromka chleba" (1994), Podkomorzy w "Panu Tadeuszu" (1999) i Chilon Chilonides w "Quo Vadis" (2000). W ostatnich latach na dużym ekranie zagrał m.in. w Szymona Skibę w "Idzie" Pawła Pawlikowskiego (2013) oraz Leona Wilczura w "Ziarnach prawdy" (2015) i Alberta Kukułkę w "Ciemno, prawie noc" (2019) Borysa Lankosza.

Jerzy Trela był wielokrotnie nagradzany i odznaczany, w 2005 r. otrzymał Złoty Medal Zasłużony Kulturze Gloria Artis oraz Nagrodę Ministra Kultury w dziedzinie teatru, a w 2011 został odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski.

Materiał: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Oceń artykuł: 1 15

Czytaj również

udostępnij na FB

Komentarze (2) Zgłoś naruszenie zasad

    • 0 (0)

    lolo, w dniu 23-05-2022 20:24:19 napisał:

    GUNDIS

    odpowiedz

    • -1 (1)

    Mojsze, w dniu 28-05-2022 21:53:28 napisał:

    A on był z Nakła czy z kendyś skoro Go zegnacie ???

    odpowiedz

Uwaga! Internauci piszący komentarze na portalu biorą pełną odpowiedzialność za zamieszczane treści. Redakcja zastrzega sobie jednak prawo do ingerowania lub całkowitego ich usuwania, jeżeli uzna, że nie są zgodne z tematem artykułu, zasadami współżycia społecznego, a także wówczas, gdy będą naruszać normy prawne i obyczajowe. Pamiętaj! -pisząc komentarz, anonimowy jesteś tylko do momentu, gdy nie przekraczasz ustalonych zasad.

Komentarze pisane WIELKIMI LITERAMI będą usuwane!

Dodaj komentarz

kod weryfikacyjny

Akceptuję zasady zamieszczania opinii w serwisie
Komentarz został dodany. Pojawi się po odświeżeniu strony.
Wypełnij wymagane pola!



LOKALNY HIT

BHP przy usuwaniu wyrobów zawierających azbest
59PLN
Bezpłatne kontrolowanie sprawności amortyzatorów
Bezpłatne kontrolowanie sprawności zawieszenia
Analiza stanu bhp w firmie
od 50PLN
Obraz (wym. 42x56)
39,90PLN 20,00PLN
Zezwolenie na zbieranie odpadów
od 2000PLN
Ramka na 4 zdjęcia
39,90PLN 27,90PLN
Budowa magazynów
0

Zawód położna, to dużo więcej niż troska. Opowiada laureatka konkursu

Mówi się, że położna to najpiękniejszy zawód świata. I trudno się z tym nie zgodzić#, biorąc pod uwagę okoliczności, w jakich położna realizuje swoje zadania. Większości społeczeństwa zawód ten kojarzy się z przyjmowaniem porodów i opieką nad noworodkami. Natomiast zakres zadań, jakie położna może realizować i kompetencji, które posiada jest zdecydowanie szerszy. O zawodzie położnej, o tym, co zrobić, żeby nią zostać i o możliwościach jakie daje praca położnej pisze Małgorzata Drężek Skrzeszewska – laureatka 8. edycji konkursu Położna na medal.

(czytaj więcej)
0

Pierwsza pomoc tonącemu. Co zrobić, kiedy na naszych oczach ktoś tonie?

Jedną z najczęstszych przyczyn zgonów w okresie wakacyjnym jest utonięcie. Co zrobić, kiedy ktoś tonie?

(czytaj więcej)
0

Urlop bez urlopu? Czyli jak wypocząć, gdy nie planujesz dłuższego wyjazdu

Aż 59 proc. Polaków w tym roku nie pojedzie na urlop – wynika z najnowszego# sondażu Instytutu Badań Pollster. To skutek niepewnej sytuacji gospodarczej, braku czasu, a także konieczności odbudowy biznesu po 2-letnim okresie trwania pandemii. W jaki sposób zatem szybko naładować baterie bez urlopu? Wśród wybranych grup zawodowych z wyższymi dochodami, popularne stają się 2-3 dniowe wyprawy na łono natury. Coraz częściej biznesmeni wybierają wędkowanie jako sprawdzony sposób na odstresowanie i szybki reset w krótkim czasie.

(czytaj więcej)
0

Wakacje z psem i kotem. Jak dbamy o pupila w podróży?

Zaczęły się wakacje, okres relaksu i miłych chwil z rodziną i przyjaciółmi,# do których bez wątpienia zaliczamy nasze czworonogi. Ogólnopolskie badanie ,,Wyjazdy urlopowe Polaków a opieka nad zwierzętami” zrealizowane na zlecenie firmy Mars Polska pokazuje, jak polscy opiekunowie psów i kotów organizują opiekę nad swoimi czworonogami, planując wyjazdy wypoczynkowe. Okazuje się, że podczas wakacyjnych podróży częściej towarzyszą nam psy, a 68% ich opiekunów jest bardziej szczęśliwych, gdy spędza urlop ze swoim ulubieńcem. Z kolei koty w większości zostają w domach, ponieważ źle znoszą podróż (79%) i zmianę otoczenia (78%).

(czytaj więcej)