Dziś mamy 31 marca 2026, wtorek, imieniny obchodzą:

05 stycznia 2026

Jeden z ojców polskiej niepodległości. Rocznica śmierci przywódcy

fot. Instytut Pamięci Narodowej Delegatura w Bydgoszczy

fot. Instytut Pamięci Narodowej Delegatura w Bydgoszczy

2 stycznia 1939 roku w Drozdowie pod #Łomżą zmarł po długiej chorobie Roman Dmowski – przywódca obozu narodowego, główny ideolog polskiego nacjonalizmu, współtwórca niepodległej Polski.

Dmowski przyszedł na świat w 1864 roku, dorastał więc w okresie prześladowań po powstaniu styczniowym i intensywnej rusyfikacji, co wpłynęło na jego poglądy polityczne. W młodości dołączył do patriotycznego Związku Młodzieży Polskiej i studiował biologię.

W 100. rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 maja Rosjanie aresztowali Dmowskiego (za „przynależność do tajnej organizacji mającej na celu obalenie ustroju państwowego”) i zesłali na 3 lata do Mitawy (obecnie Jełgawa na Łotwie) – skąd niebawem uciekł do Lwowa. Tam stanął na czele Ligi Narodowej, a z czasem nowego ruchu politycznego, czyli Narodowej Demokracji.

W czasie I wojny światowej Dmowski i jego zwolennicy kładli nacisk na powiązanie sprawy polskiej ze zwycięstwem koalicji antyniemieckiej, nie zaś na walkę zbrojną, co czynił Piłsudski. W 1917 roku przywódca endecji działał w Paryżu na rzecz polskiej niepodległości; przewodniczył Komitetowi Narodowemu Polski.

Dwa lata później, wspólnie z Ignacym Paderewskim, podpisał Traktat Wersalski. Jako zręczny dyplomata przekonał wówczas premierów Anglii, Włoch i Francji, że „…utworzenie zjednoczonego i niepodległego Państwa Polskiego stanowi jeden z warunków trwałego i sprawiedliwego pokoju w Europie”.

⚔ Dmowski usilnie zabiegał o powstanie tzw. Błękitnej Armii, czyli polskiego wojska pod dowództwem gen. Józefa Hallera.

W 1920 roku Dmowski powrócił do Warszawy. W czasie wojny polsko-bolszewickiej był członkiem Rady Obrony Państwa. W rządzie Wincentego Witosa pełnił funkcję ministra spraw zagranicznych. Po przewrocie majowym nie odgrywał już tak wielkiej roli.

Materiał: Instytut Pamięci Narodowej Delegatura w Bydgoszczy

Oceń artykuł: 30 45

Czytaj również

udostępnij na FB

Komentarze (8) Zgłoś naruszenie zasad

    • 12 (34)

    Naklo, w dniu 05-01-2026 12:47:10 napisał:

    Walczyć trzeba z tymi co obecnie naród pchają do upadku i upodlenia niech żyje Polska

    odpowiedz

    • 14 (30)

    ////, w dniu 05-01-2026 12:56:17 napisał:

    Walczyć trzeba z tymi co przez 8 lat sprzeniwierzyli miliony na swoje fanaberie. Prokuratura ma na to dowody .Złodzieje pouciekali czekają aż swoi wrucą, dlatego atakują Tuska

    odpowiedz

    • -6 (16)

    Naklo, w dniu 05-01-2026 15:15:38 napisał:

    Odpowiedz a KPO na co poszło , a gdzie budowa cpk wymieniać dalej ?

    odpowiedz

    • 2 (10)

    zosia, w dniu 05-01-2026 16:40:37 napisał:

    Zaczynają budowę, odzyskali od złodziei grunt pod budowę za kwotę za którą sprzedali ,wymieniać dalej ?

    odpowiedz

    • 7 (13)

    Brunatny Grześ , w dniu 05-01-2026 17:27:09 napisał:

    Romek chciał współpracy z Matuszką Rasiją po uzyskaniu niepodległości, zresztą jak dzisiejsza brunatna prawica. Swój do swojego ciągnie. Ich największy wróg to Unia i Zachód.

    odpowiedz

    • 6 (10)

    Schlomo Ubermann, w dniu 05-01-2026 17:32:48 napisał:

    To ten znany homoś?

    odpowiedz

    • -1 (7)

    Naklo, w dniu 05-01-2026 18:42:10 napisał:

    A reset z Rosją co to jest ? Za co walczyli ojcowie niepodległości za reset czy za wolną niepodległa ?

    odpowiedz

    • 3 (9)

    Icek Glodbaum, w dniu 05-01-2026 19:12:54 napisał:

    Ponoć powiedział ze seks między mężczyznami jest bardziej męski niż między kobieta i mężczyzną. Prawda Jarosławie vl Balbina

    odpowiedz

Uwaga! Internauci piszący komentarze na portalu biorą pełną odpowiedzialność za zamieszczane treści. Redakcja zastrzega sobie jednak prawo do ingerowania lub całkowitego ich usuwania, jeżeli uzna, że nie są zgodne z tematem artykułu, zasadami współżycia społecznego, a także wówczas, gdy będą naruszać normy prawne i obyczajowe. Pamiętaj! -pisząc komentarz, anonimowy jesteś tylko do momentu, gdy nie przekraczasz ustalonych zasad.

Komentarze pisane WIELKIMI LITERAMI będą usuwane!

Dodaj komentarz

kod weryfikacyjny

Akceptuję zasady zamieszczania opinii w serwisie
Komentarz został dodany. Pojawi się po odświeżeniu strony.
Wypełnij wymagane pola!



LOKALNY HIT

Bezpłatne kontrolowanie sprawności zawieszenia
Zezwolenie na zbieranie odpadów
od 2000PLN
Szczotki do włosów tytanowe Termix
Spray do loków Joanna 300ml
14PLN
Szkolenie z HACCP
80PLN
Korzystanie ze środowiska
500PLN
Wkład do Mopa Obrotowego Ravi Tango – Mikrofibra do Czyszczenia Podłóg
114,99PLN
Słoiki szklane 900ml 1szt. Bez zakrętki
2,49PLN
0

Dzisiaj Niedziela Palmowa. Rozpoczyna się Wielki Tydzień

Niedziela Palmowa, zwana również #Niedzielą Męki Pańskiej, a w polskiej tradycji ludowej Kwietną lub Wierzbną Niedzielą, została ustanowiona na pamiątkę uroczystego wjazdu Jezusa do Jerozolimy, kiedy to mieszkańcy miasta witali Go, machając gałązkami palmowymi. Taki niewielki szczegół, jak rzucanie palmowych liści pod nogi wjeżdżającemu Chrystusowi, dał później nazwę Niedzieli Palmowej, która rozpoczyna Wielki Tydzień.

(czytaj więcej)
0

Pośpimy godzinę krócej. Zmiana czasu na letni

W nocy, z soboty# 28 marca na niedzielę, 29 marca nastąpi zmiana czasu z zimowego na letni.

(czytaj więcej)
0

Niedziela handlowa. Dziś można udać się na zakupy

Dziś można zrobić #zakupy. 29 marca przypada niedziela handlowa i sklepy w całym kraju są otwarte. Kolejna przypadać będzie dopiero pod koniec kwietnia.

(czytaj więcej)
0

Zdeklasował konkurencję. Polski żołnierz zwycięzcą w USA

Polski żołnierz z Centrum Szkolenia #Wojsk Obrony Terytorialnej zwycięzcą zawodów „Best Warrior Compettition”, które w miniony weekend odbyły się w ośrodku szkoleniowym Gwardii Narodowej stanu Illinois (USA) – „Marseilles Traning Center”. To kolejny historyczny wyczyn Terytorialsów z CSWOT.

(czytaj więcej)